Estas malfacile sincere gratuli…

Etikedoj

, , , , , , ,

Mi ne povas sincere bondeziri al la organizantoj de JES. Kompreneble mi volas, ke la partoprenantoj bonfartu, estu bona festo dum la semajno, kaj bonetosa silvestro ĉi vespere. Evidente, mi – kiel la antaŭa kunordiganto – ne povas ne pensi pri tio, ke normalkaze mi nun devus esti en Germanio. Mi ne ĝojas pri tio, kaj la afero daŭre ne estas facila. Eĉ ne post jaro. Se vi rigardas la organizan teamon nur du personoj estas la samaj, du ĉeĥoj! Neniu el inter la poloj! Ĉiuj kernaj roloj estas de homoj, kiuj eĉ ne partoprenis la pasintjaran renkontiĝon en Eger. Tio montras kiom bona la kunlaboro estis de la germana flanko. Neniu dankis, ke ni donacis jaron da ripozo kaj tempo por prepari la sekvan JES. Neniu respondis al retleteroj, kie mi ofertis transdoni la spertojn, la statistikojn por la sekva jaro. Nek kontaktis min, kiam mi persone babiladis kun helpanto dum IJF. Tio estas kunlaboro laŭ GEJ. Ni ne forgesu, ke al la pasinta JES ne estis kavarano, kaj nun jam klare videblas, ke multege da homoj simple bojkotis la eventon en Eger.

Estas tre malfacile sincere diri, havu bonan semajnon! Fartu bone, estu sukcesaj! Mi, stultulo, kiu eĉ volis rekomenci la JES-fonduson, ke kelkaj partoprenantoj iom pli malmultkoste aŭ senpage povu partopreni. Kiu volis havi veran kunlaboron kaj eĉ doni parton de la gajno al GEJ por eventuala pluhelpado de la evento. Supozeble la IJK en Wiesbaden estis tiom sukcesa, ke ili ne bezonas nun jam financan helpon de iu ajn… Ne kiel antaŭ kelkaj jaroj, kiam la iam sukcesega kaj forta-modela GEJ disfalis pro plena fiasko de JES-organizado.

Estas malfacile sincere bondeziri… Mi rediras, neniu eĉ partoprenis la JES pasintjare el la nunaj organizantoj. Kiujn mi demandis por kontribui ĉiu kvazaŭ kabeis de la junularo, tiajn respondojn ni ricevis. Nun, subite ĉiu reaktivas. Tio estas bona afero por la movado, fia kontraŭ tiuj, kiuj savis tiun damnan renkontiĝon, kiu tute ne meritis savadon. Mia koro doloras, kaj mi ne ĝojas pri tio. Ju pli mi aktivas en la Esperanto-movado des pli seniluziita mi estas. Mi simple ne komprenas kial oni faris la bojkoton kontraŭ la hungaria JES, kial oni ĉie kvazaŭ profunde silentis pri ĝia ekzisto? Ni organizis anstataŭ vi, por helpi, vin, stultuloj! Mi diras al vi, la renkontiĝo estis tre bonetosa, sed esti vere malmulte da homoj kompare al la antaŭaj jaroj (kaj pro tio, ni preskaŭ tute bankrotis, kiun ni evitis nur pro mia malvarma kapo). La preteksto, ke ĝi estas for’… Ĉu vi vidas kie ĝi estas nun? Ke busoj ne iras jam eĉ fruvespere al la ejo? Paisntjare la trajnoj iris ĝis malfrua nokto, kaj la ejo estis 10 minuta piediro de la haltejo, ne 6 kilometroj… Pretekstoj, putinaj, malfortaj pretekstoj… Tio estus la minimumo, ke GEJ dankas nian laboron, kaj videble, neniu el la pola teamo estas inter la nunaj organizantoj. Kial vi volas perdi la spertajn kunlaborantojn? Aŭ se ne gravas la kunlaborantoj, fakte la spertojn… Kial vi ne haltis por momento vidi, kio okazis pasintjare, eble iel komuniki? Ĉu vi pripensis kian servon ni faris al vi, kara GEJ? Ne, ĉio daŭriĝas, kvazaŭ nenio okazintus en 2015. Jarfino plene ignorebla. Kio okazintus, se vi ne havintus la helpon? Evidente, vi ne konas la prezon de tiu helpo. Kaj unu el la plej malbonaj decidoj de mia vivo estas lasi min esti konvinkita, ke ni helpu pri JES. Kiel gesto, tio estintus la minimumo, ke GEJ invitu la antaŭajn orgaizantoj, kiuj savis iliajn pugojn. Same, kiel mi invitis ilin, ke venu, kaj ripozu en Hungario, nun, ke ne devos vere kontribui en la laboro, se tro lacas post la IJK. Estas malfacile sincere bondeziri… Mi scias, kiom fia estas, kiam iu intence volas fuŝi vian renkontiĝon, kiun vi tiom longe antaŭpreparis, ne, tion mi tute ne volas, sed estas malfacilege sincere bondeziri…

Plurfoje dum la jaro kiam mi repensis al mia nova jaro, mi ne memoris, kie mi fakte festis ĝin. Kiom stranga estas la memorkapablo de persono tiom subpresi la sentojn kaj tiel okazas, ke kelkaj aferoj estas forgesitaj. Ĉi foje mi denove festos la novan jaron en Amsterdamo, sed kun la ĝoja aldono, ke mi ne devos poste tuj translokiĝi al Belgio por eklabori. Mia laboro ĉe TEJO finiĝas hodiaŭ. Strange. La laboro pri Pasporta Servo kaj IJS nun komenciĝas. La retpaĝo de JarKompaso plene Esperantigita. La projektoj atendas unu post la alia. Ni nur havu iomete pli bonan jaron ol 2016. Tamen, tio ne estos malfacile, la legenda IJS, la unusola renkontiĝo, kiu meritas mian atenton kaj laboron revenas. Do, ni jam nun komencu trinki al 2017! Feliĉan novan jaron!

Soifo

Etikedoj

, , , , ,

Jam estas pluraj semajnoj, ke mi revenis de KKPS, la dua renkontiĝo, kiun mi ne mem organizis aŭ helpis en la pasintaj mi-ne-scias-kiom-da jaroj. Ĝi multe evoluis ekde la pasinta tempo, kiam ĝi estis en la sama ejo, en Delft (2012). Ĝi estis agrabla renkontiĝo, sed ne vere memorinda. La ekskurso estis la sama, biciklado kun bona distanco kaj bela pejzaĝo. Bona ekzemplo por tio, ke tio funkciis ankaŭ pasintfoje, do ne indis ŝanĝi. Ni eĉ ĉi foje havis bonan veteron, kaj bongustan manĝaĵon. Alia pozitivaĵo estis la Pos-Amiko, ĝi estas 4-paĝa ĵurnaleto de la evento, vere amuza kun saĝaj ŝercoj en ĝi. Unika por KKPS, mi ĉiam ridas legante la novaĵojn de Koko. Evidente vi devas almenaŭ iom koni la junularan movadon por kompreni la tuton, sed eĉ sen tio indas legi ĝin. Vidu la lastan numeron ĉi tie.

La trajnkaravano estis klare komunikita, registrita. La organizantoj ankaŭ ofertis rabaton por aldone kunportitaj littolaĵoj kaj dormosakoj, samtempe donante ilin al homoj, kiuj ne povis/volis kunporti. Pri la peto por kunporti ŝildotenilojn multaj ĝojis, dirante, ke oni havas multe hejme, kaj ĉiukaze oni gardas nur la paperetojn post la Esperanto-renkontiĝoj. Al mi tio aspektis iel hazarda solvo, al mi ne plaĉis la ideo. La trinkejo estis malmultkosta kaj simpla. Tre bone farite. Pri la uzado de steloj mi ĉiam miras. Mi daŭre ne komprenas kiel tio utilas, nun mi havas stelojn ĉe mi.

Kio ne estis bone, aŭ ni diru tiel povas esti konsideritaj kiel maltrafitaj eblecoj de la evento estas fakte la tempo kiam ĝi okazas. Oni emfazas, ke temas pri halovino, kaj ke oni festos halovinon, sed oni fakte ne vere faris tion. Do, jes, homoj sufiĉe multnombre vestiĝis en kostumoj, ŝminkis ktp. Sed poste ne estis dancado, vera konkurso, voĉdonado pri la kostumoj aŭ ajna vere freneza-timiga-festa etoso. Nur homoj sidis kun bieroj ĉe tabloj en kostumoj. Ekzemple estis tie la kukurboj, kiuj ne estis uzitaj por fari konkurson pri ĉizado de kukurbo-vizaĝoj. Aŭ oni povintus simple fari ŝminkan konkurson, ludon rilate al tio. Klare la organiza teamo ankoraŭ ne estas sufiĉe matura por tio. Ili tre bone zorgis pri la bazaĵoj: akceptado, manĝado, ekskursoj, sed ankoraŭ ne havas la bazan sperton por iom altigi la nivelon. Mi devas aldoni, ke eĉ havi la bazaĵojn estas multege da laboro. Mi scias.

Alia afero, pri kio mi jam skribis rilate al la IJF ankaŭ: ne bonas havi trejnadon dum evento. Kiam partoprenas ĉ. 40-50 homoj renkontiĝon kaj vi havas trejnadon por ĉ. 16 homoj, samtempe kunsidon de unu grupo, kaj de alia, paralele havi 4-an programeron estas simple malbona ideo. Mi forte kontraŭas trejnadon dum Esperanto-renkontiĝoj. Por la etoso tio tute ne funkcias. Trejni estas tute aparta afero. Kaj la monon oni ricevas por okazigi la trejnadon, ne partopreni ian eventon. Eĉ du programeroj estas iom streĉaj, ĉar temas pri malgranda kvanto de homoj en unu loko. Sed tio ankoraŭ povas eventuale funkcieti. Tamen, kiam ĉiu estas kune, tiam indas fari ion bonan, envolvan. La celo estus fakte esti kune, ĉu ne?

Do kiam la interkona vespero havis kvizon interesis min kiel la organizantoj solvos tiun defion. Se ĝi bone sukcesas, homoj tre bona amuziĝas, se estas tede, malfacile ktp. la partoprenantoj kutime ŝatas plendi pri ĝi. (Bone, partoprenantoj ŝatas plendi ankaŭ pri la bonaj aferoj…) Mi ĉiam tre entuziasmis pri kvizoj, ĝis kiam mi unufoje iom malbone sukcesis dum IJS, kaj tiam almenaŭ por iom da tempo ne plu volis mem pripensi aŭ gvidi ajnan ludon. Kompatindaj organizantoj faris ekzakte la saman eraron kiel mi antaŭ 3 jaroj. Simple elekti ludon/kvizon kun tro komplikaj reguloj por teamoj, kaj ĝenerale kun grupoj kun relative multe da komencantoj ne funkcios. La vespero estis tiom konfuza, malrapida kaj nekomprenebla, ke mi eĉ konsentis trinki varman bieron por iel resti ĝis la fino. Mi ne vere komprenas kiel, nia teamo hazarde gajnis la aferon je unu poento. Mi pardonpetis poste, ĉar ni vere ne volis gajni. Estis interesaj, bonaj partoj de la vespero, sed bedaŭrinde la malbonaj/malinteresaj/nefunkciantaj estis multe pli. Sperto, kiu helpas al vi lerni. Antaŭ 3 jaroj miaj multe pli facilaj reguloj ne bone funkciis, do mi sciis, kiam mi aŭdis la regulojn dum KKPS, ke tio simple estos konfuza. Vi certe volas legi ekzemplon, kaj mi ankaŭ ŝatas praktikon por montri kio ne funkcias.

Ne bone funkcias tro demandi pri la Esperanto-movado. Novuloj scias nenion, kaj ili ne devas scii ion ajn, sed certe devas esti envolvitaj en la ludo. Eĉ parolantoj ne nepre konas detalojn de la movado, aŭ vere nur surface. Se vi demandas nur pri tio: pretiĝu por klara fiasko krom la kelkaj entuziasmuloj-nerdoj. Tro malfacilaj reguloj (pli ol unu): fiasko. Tro da demandoj pri la lando, kie estas la renkontiĝo, eĉ se oni devas nur elekti el 3 ebloj: fiasko. Ne estas interesa nur diveni, sen vere povi pripensi, ke oni povus iel certi pri la respondo. Tro malfacilaj Esperantaj-gramatikaj-vortaj demandoj: fiasko. Simplaj reguloj: bone! Drinkado-ludoj (modestaj): jes! Simplaj, amuzaj karto aŭ lertecludoj: certe! Klara kaj facila lingvouzado kun vortoj: kial ne?

Mia kazo el IJS 2013: estis demando, ke en la pasintaj 10 jaroj kiuj naciecoj estis TEJO-volontuloj en Roterdamo. Kaj se oni sciis la nomojn de la personoj, do aldonaj poentoj. Mi ne sufiĉe bone pripensis kiel doni la poentojn, do homoj, kiuj iomete tro volis gajni fuŝis la ĝojon de la ludo pro mia eraro. Tiu estis nur parto de la ludo, sed tamen. Kelkfoje homoj forgesas, ke temas nur pri ludo. Prefere ne faru tiujn opciojn pri aldonaj poentoj. Estu klare kio, kaj nur tio ricevu poentojn, sendepende de pliaj respondoj ktp. Ne estas juste por la novuloj kaj jes, estas homoj, kiuj prefere fuŝas la ludon por ĉiu ol ĝui la vesperon, kaj eventuale malgajni poentojn. Sed mi devas diri, la afero doloris al mi tre. Mi multe preparis por la vespero. Mi multe laboris pri ĝi, mi ĝojis kunlabori pri ĝi kun novuloj en la organiza teamo. Kaj parte ne funkciis. Mi eĉ nun iom malĝojas, kiam mi pensas pri ĝi. Krom tiuj aferoj kaj kelkaj fuŝoj (evidente) tiu somera renkontiĝo estis unu el la plej bonaj kiujn mi iam ajn organizis aŭ partoprenis, la etoso estis tiom agrabla, kaj – neforgesebla.

KKPS ludero el 2016: Oni unue ricevis la demandon, poste devis la grupoj decidi kion oni pensas, kiom da bonaj respondoj oni povas doni al la demando? (Ekzemple kiom da IJK-oj estis en urbo, kiu komenciĝas per iu litero?) Hm, kiel oni povas tion juĝi, se oni ne scias la literon? Ĉiu diris nombron nur por povi daŭrigi la ludon. Do poste oni ĵetis per kubo, kiu havas 20 flankojn kaj nur tiu grupo rajtas ludi, kiu diris la plej altan nombron, ke povas diveni plej multe da urboj kie estis IJK-oj. Poste la kubo havas numeron, kiu korespondas kun literoj. Kelkfoje kun pluraj, ĉar ja estas pli da literoj en la aboco ol 20. Oni atendas ĝis la teamo pripensas, ĉu scias sufiĉe da urboj. Tio daŭras unu minuton, ĝis la aliaj faras praktike nenion. La aliaj grupoj atendas. Aŭ atentas? Poste se la respondoj ne bonas, oni ne gajnas poentojn kaj iras al la sekva teamo kiu vetis la duan plej grandan nombron por eltrovi pri la urboj. Oni ĵetas, atendas denove minuton kaj vidas ĉu la teamo sukcesis aŭ ne. Se estas 5 teamoj, kaj vi estas tiu, kiu vetis plej malmulte, vi do atendas, ĉu la aliaj sukcesas.

La demando estas tre preciza, oni devas imagi ĉiujn literojn kaj IJK-urbojn. Komencanto eble konas la lokon de 1-2 urboj, aŭ eĉ ne unu. Ne povas aliĝi al la ludo, kaj multo de ĝi estas atendado. Repensante pri la reguloj nun, tajpante ilin mi iĝis nervoza kaj iritita. Imagu surloke. Ĉiuj demandis: kion ni faras nun? Kiu ĵetas? Ĉu ni nun ludas aŭ ne? Parte ankaŭ pro la manko de mikrofono, kaj la fakto, ke la demandoj, reguloj ne estis projekciitaj. Estintus pli facile kompreni kio okazas. Mi foriris por biero, atendis la revenon de trinkejestro kaj eĉ babiladis iom, poste revenis al mia teamo, kaj ni daŭre ne ludis. Eble la reguloj ne estis precize tiel, sed laŭ mia memoro io tre simile. Proksimume 4 paŝoj kaj plejparte nur movadaj temoj. Multaj spertuloj jam tute ne volas partopreni interkonajn vesperojn, do vi povas imagi, ke eĉ pli alte estos la nombro de novuloj, komencantoj, malspertuloj…

Oni povas lerni multe el tiuj spertoj. Fari multe pli rilate al halovino, envolvi homojn, kaj plisimpligi regulojn por kvizoj ekzemple plibonigos la sekvan KKPS-on. Kaj nepre forgesu organizi paralelan trejnadon. Estis etoseto, sed ĉefe pluraj apartaj grupoj pro la trejnado, aparte la skoltoj… do, estis nur semajnfineto. Kaj mi soifas.

Mi jam tre soifas. Mi volas havi tian senton kiel dum IJK en ’99 – do bone, tio ne eblas, neniam plu estos tiom nekredebla IJK, kiel en Veszprém tiam. Eĉ nun mia koro komencas pli rapide bati kiam mi pensas pri ĝi. Aŭ la sveda IJK en 2003 en Lesjöfors, vere bonega etoso, vetero, ĉarmeco, svedeco, loko kaj homoj, programo, ekskursoj, festado. Bonega. Aŭ pluraj IS-oj en Germanio, ekzemple tiu en Wetzlar, la IJS en Tiszafüred, en 2013. Mi partoprenas junularajn E-renkontiĝojn ekde preskaŭ 20 jaroj, kaj ne multe estis vere bonaj. Mi aŭdis pri tre bonaj IJF-oj, la 3 kiujn mi partoprenis ne estis aparte bonaj. Tiu en Bolsena en 2001 estis ĉarma, sed tamen. La pasinta brrr.

Pri la tuta afero mi skribas pro tio, ĉar ankoraŭ aŭguste mi babiladis kun nederlanda amikino, kiu estis organizanto en la granda skolta kunveno de Japanio en 2015. La ĵamboreo kunhavis pli ol 30mil homojn, ĉefe junulojn. Imagu la organizajn kapablojn, kiuj bezonatas por la okazigo de tiom grandega evento! Ĝi ja ne hazarde okazas nur ĉiujn 4 jarojn, kiel la olimpikaj ludoj. Sed tio estas la ideo. Kiam oni devas atendi, oni ne ofte havas ion, oni ja komencas soifi.

Momente la junulara Esperanto-movado tute ne estas sufiĉe forta por okazigi bonkvalitan IJK-on ĉiu jare. Ne nun malfortiĝis, tio okazis jam antaŭ almenaŭ 8-10 jaroj. Mi ne vidas veran ŝanĝon aŭ evoluon al plifortiĝo. Por havi veran internacian kunlaboron, kio estas IJK aŭ JES oni bezonas pli da homoj, kiuj kapablas bone organizi. Manpleno da aktivuloj ne sufiĉas. Se IJK ne okazus ĉiu jare, nur ni diru ĉiujn 2 jarojn (mi ne atendus 4, kvankam estus interese vidi kiom da homoj venus), pli da homoj venus kaj ĝenerale interesiĝus pri tiu evento. Pli volus nepre partopreni, kontribui, sperti kaj ĉeesti. Kaj, evidente eĉ pli grave: estus pli da tempo plani ĝin, kaj helpi al la organizantoj intertempe, varbi kaj bone informi. Bona laboro postulas multe da pripensado kaj tempo. Mi fakte pensas, ke homoj ne soifas, ĉar ili eĉ ne scias kion signifas suferi post bonega Esperanto-renkontiĝo. Iom post-droga sento, mi konstatas tion plene. La alia afero, kiun mi devas trakti estas, ke reta komunikado ne egalas al kunesto. Estas damne trompa afero. Oni kvazaŭ sentas konektitaj, sed tio estas falsa sento de konektiĝo. Antaŭ tro longe okazis al mi, ke mi babiladis tutan nokton Esperante en la gufujo, trinkejo, ludejo, antaŭ la manĝejo, ekstere, kie ajn… ne rimarkante, ke la suno leviĝis intertempe. Kiam vi iras dormi nur post la matenmanĝo… Ho, mi tre soifas.

Miaj larmoj fluas

Etikedoj

, , , , ,

Serioze, mi ne estas sufiĉe Esperanta nerdo por esplori sufiĉe da retejoj en Esperanto, pri Esperanto kaj tio videblas. Mi scias, ke tiu retejo neniel estas nova, aŭ por kelkaj amuza, sed miaj larmoj fluas, kiam mi legas ajnan artikolon de tiu ĉi retpaĝo.

Pleje plaĉas al mi tiu enskribo en eta bildo: “*Rimarku: kritikemo danĝeras en Esperantio. Publike kritiki povas kaŭzi al vi ricevon de merdpluvo.” (fonto kaj retejo)

Jes, mi jam ricevis merdpluvon. Konfirmite.

P.S.: Mia kunikleto nomiĝas Joga. Kia signo! Kaj nun mi reiras iom ridi.

Kaj tiam TEJO dungis min…

Etikedoj

, , , ,

Mi, kiu kritikas TEJO-n tagnokte decidis labori por ĝi. Kial? Fakte, mi ĉiam volis labori profesie por Esperanto. Ne por ĉiam kaj ne dum jardekoj, nur provi iomete. Vidi, kiel tio teorie povus ŝanĝi mian sintenon al la Esperanto-movado, al mia esperantisteco (kio tio estas entute?) kaj mia opinio pri TEJO. Aspektas tiel, ke tiuj ideoj eniri kampojn kiujn mi antaŭe kritikis de ekstere estas io, kio motivas min.

Mi jam laboris pri Esperanto, dum jaroj instruis ĝin al homoj, kiuj bezonis pasi ekzamenojn, sed tio tamen ne estas la sama afero. TEJO ja devas esti almenaŭ unu el la centroj, se ne la centro de la movado por junaj E-parolantoj kaj labori por ĝi devas doni al mi pliajn ideojn pri la stato de la movado.

Verdire mi ne sufiĉe bone vidis la laboron de TEJO antaŭe. Ĝuste pro tio mi decidis provi ricevi postenon kiel merkatikisto. Mi vidis tion, ke mi ne sufiĉe bone komprenas la agadon de TEJO, kaj decidis, ke povus labori pri tio. Mi certis, ke la organizo faras pli ol ĝi sukcesas montri, kaj ke estas aliaj aferoj al kiu ankaŭ indas porti pli da atento, kiel la agado de la Landaj Sekcioj. Tiu kampo gravas por mi, ĉar mi ĝis nun vidis la laboron de TEJO tra estante membro de landa sekcio, nome de HEJ, la Hungara Esperanto-Junularo.

Do, kion mi faras nuntempe? Plej ofte mi decidas kio estas afiŝita en la sociaj retejoj de TEJO. Sed tio evidente ne estas tiom facile ol vi pensas. Unue, mi devis analizi kaj vidi la aktivecon en tiuj kampoj por vidi kion uzi kaj kion prefere ĉesi uzi. Nun por TEJO estas facile, ke mi estas dungite kaj povas influi tiujn kampojn, sed mia tasko klare estos fari strategion, kiu povos helpi al la TEJO-volontuloj en la Centra Oficejo en Roterdamo kaj evidente ankaŭ la TEJO-estraranoj rilate al komunikado.

Mi ankaŭ proponos ŝanĝojn al la retejo de TEJO kaj helpos pri pli efike varbi kaj ĝenerale informi. Ni vidu kiel tio sukcesos. Momente la nombroj montras plian interesiĝon kaj la respondoj estas bonaj. Evidente nun se mi komencos skribi sekretojn kaj enajn klaĉojn mi rapidege estos maldungita.

Tamen tiom mi povas diri, ke internacie labori uzante nur la reton, kaj tiel agordi la laboron estas vere malfacila procezo, kaj mi ofte malpaciencas. Ankaŭ pro tio ĉar ni laboras en malsamaj tempoj dum la tago kaj la semajno. Sed mi jam nun povas diri, ke se vi havas ajnan demandon, proponon aŭ kritikon ne hezitu skribi al mi!

Somero sen Esperanto

Etikedoj

, , , , , , , , ,

Ne, tamen ne eblas havi someron vere sen Esperanto, ĉar mi ĉiukaze almenaŭ skribe komunikas sufiĉe multe kaj daŭre pensas pri la aranĝoj kaj spertoj de la pasinta jaro. Mi pensas pri tio, ke post pluraj jaroj ĉi somere mi tute ne partoprenis, kunorganizis aŭ faris ion ajn rilate al E-renkontiĝoj. Kaj tio estas vere stranga sento. Komence de la jaro mi ankoraŭ pensis, ke mi partoprenos la IJK-on en Pollando, almenaŭ partatempe ĉeestos la ILEI-konferencon en Hungario kaj ĝenerale estos en la kompanio de HEJ-anoj por semajnfino en la somero. Sed nenio el tiuj ĉi planoj realiĝis. Kial?

Tial ĉar… kaj nun ĉi tie mi bezonas almenaŭ plurcentojn da vortoj por esprimi min. Mallonge: mi lacas kaj mia vivo ŝanĝiĝis multe pro miaj spertoj de la pasinta kaj ĉi jaroj. Pli longe? Do, ĉio komenciĝis per la organizado de JES en Eger. Mi estis tute serioza, kiam mi pensis, ke mi skribos vere detalan analizon pri la renkontiĝo, sed fine mi ne faris. Nun, ke jam pasis tiom multe da tempo (ekde januaro, kiam la renkontiĝo finiĝis) mi povas multe pli bone distanci min de la okazintaĵoj. Emocie la unuaj sentoj rilate al la aranĝo estis kolero kaj laceco. Dum monatoj. Tamen venis pluraj indikiloj, rememorigiloj pri tio, ke mi nun jam finfine prenu la forton kaj fermu la organizadon rilate al JES.

Ekzemple kiam estis la unua kunsido de la ĉi-jara JES (ĝi okazos ie norde en Germanio), sed nia organiza teamo tute ne estis avertita pri tio, nek PEJ! Neniaj spertoj transdonitaj, demanditaj… neniaj demandoj rilate al financo aŭ statistikoj… Aŭ kiam alvenis retletero al la centra retadreso de la aranĝo, kaj HEJ ankoraŭ daŭre ricevis tion eĉ monatojn post la administra fino de la organizado. Tiuj aferoj nun jam tute ne gravas nur estas aldonaj eroj de la klara bildo: la JES estas morta projekto. Komence eble estis bona ideo. Eble ambaŭ GEJ kaj PEJ serioze pensis, ke tio povos funkcii, sed nun, post mia unue ekstera kaj nun interna rilato al la aranĝo, mi plensobre povas diri, ke laŭ la nuna stato de la asocioj kaj la organizado tiu ĉi projekto tute ne funkcias.

Mi ne vere skribis pri la organizado antaŭ la evento, ĉar mi timis, ke la teamo faros eĉ malpli da laboro ol tiam…, kio jam vere ne estis tro dum la aŭtuno. Dum la tuta jaro mi aŭdis la reagojn: ankoraŭ estas tro frue, kial pensi pri tio… Sed aŭtune ankaŭ preskaŭ nenio okazis, kiam la evento estis nur 3 monatojn for… Tuj post la JES mi tial ne analizis-skribis, ĉar mi perdis la fidon de miaj kunorganizantoj kaj volis atendi la financan-administran finon de ĉio – por certi, ke la mono alvenas al la kontoj el kaj al ĉiu direktoj. Do kaj kiam tio finfine okazis, tiam mi jam estis tre laca kaj decidis atendi por ke la ondoj foriru.

Nun mi jam povas diri, ke la tuta instituto de JES konstruiĝas sur sabla tereno. Mi komprenas kio estas politiko kaj kio estas simple mensogo. Mi bedaŭras la ĝeneralan tendencon de malpli kaj malpli kapablaj organizantoj kaj la perdon de la kono de la spertuloj. Mi ankaŭ bedaŭras la konkursadon kaj la nevolon por vera kunlaborado. Ekzemple estas interese, kiom GEJ tute ne volis partopreni en la projekto pri Hungario pro tio, ĉar tio ne estas en la originala interkonsento. Sed dum ni estis okupitaj kun la organizado GEJ-anoj komencis pripensi kunlabori kun la danoj, DEJ, por havi la renkontiĝon proksime al la norda limo. Sen averti PEJ laŭ mia scio. Do kiel tio estas kompreninda, se ni seriozas pri la supra interkonsento? Prefere ne mi donu la respondon.

Plurfoje mi serioze konsideris kial JES laŭ mi ne funkcias. De ekstere, ni diru tiel. Kiam mi nur vidis la signojn. Sed nun, de “ene” mi jam povis vere sperti kion ĝis nun mi nur supozis. Mi aliĝis al la teamo post plurfoja peto por helpi ĝuste pro tio, ĉar mi supozis, ke la problemo estas granda. Nun, ke tempo pasis, mi jam ne memoras ĉiujn detalojn de la organizado (fakte eĉ ne volas rememori) nur la kernaĵojn. Tamen ankoraŭ kun freŝaj spertoj mi skribis helpliniojn jam januare por iomete gvidi miajn pensojn. Mi ne uzos ĉiun, ĉar jam ne indas. Tiuj kelkaj fortaj impresoj pli ol sufiĉos por doni ideon al vi.

Mi komencos per la fino. Kial mi insistas, ke la ideo de JES estas morta? Mi pensas, ke ĝi mortis jam antaŭ ol HEJ komencis engaĝiĝi. Nun mi simple pensas, ke ne indas ĝin daŭrigi. Oni denove organizu en Germanio IS-on aŭ kion ajn, kaj AS-on aŭ ajnaĵon en Pollando, donante la eblecon por aliaj E-junularoj organizi novjare. Estas bone havi multajn junulojn samloke, sed vidante la nombrojn jam ni eĉ ne parolas pri plurcent, nur iom pli ol 100. Kial puŝi tiun ideon de unu granda evento? Kial havi la monopolon?

Do ni iru reen en la tempo por momento. Ni estis petitaj por helpi la eventon en printempo 2014 (jes, vi bone legas tion) – Lukiz de la pola flanko faris tiun negocadon. Fine, en 2015 aŭtuno, se la HEJ ne laboras, ne okazas la evento. Ni povas tion diri ĝenerale, ke sen PEJ eblintus fari ĉion, sed certe ne sen HEJ. Kaj mi ne parolas pri la individuoj, sed pri la organizado, asocioj. Estis momento kiam ni pripensis serioze kiel forigi PEJ el la organizado. Sed ĉar alia kasisto ne akceptis la taskon ni ne povis fari tion.

Vi povas demandi: sed kie estas la germanoj? GEJ? Kaj jes, tion mi demandis plurfoje. Kaj tio estis unu el la kialoj, ke mi forlasis la organizadon por kvar monatoj. Mi volis vidi, ke ambaŭ flankoj plene subtenas kaj komprenas la sindonon de HEJ por subteni la ideon de JES. Mi volis vidi, ke oni ne nur parolas pri tio, kiom JES gravas, sed aktive faras por tio. Rilate al la financoj gravis scii, ĉu la evento volas havi propran sonsistemon (=planado por la futuro, la sekvaj eventoj, estas vera bezono por konstrui la ideon de JES, do plani elspezi por ĝi). Ĉu ni aĉetu ion aŭ ne. Ĉu ni rezervu por la fonduso, kies mono jam ne ekzistis, kaj tiel oni ne povis ebligi subtenadon de kelkaj partoprenantoj.

Sed ankoraŭ antaŭe ŝokis la germanojn tio, ke PEJ negocis kun HEJ pri okazigi la eventon en Hungario. Tio estis komence de septembro 2014. Ili diris, ke ne subtenas la ideon. Kaj eksciis pri tio nur 2 tagojn antaŭ la kunsido. Kiam la iniciado jam estis almenaŭ tri monatojn pli frue. Do tiu decido klare ne estis komunikita inter la du organizaj asocioj. Pro tiuj aferoj(?) la reprezentantoj de GEJ plene ne helpis (ni povas diri, ke eĉ malhelpis) okazigi la eventon en Hungario. Ili rifuzis helpi pri antaŭaj spertoj, nombroj, ne volis proponi helpantojn aŭ vere ajnan helpon.

Tio estas unu el la kialoj pro la malmulte da homoj en JES. Se ambaŭ gepatraj asocioj (la tradiciaj) de la evento aktive reklamas, ke tio estas provizora solvo pro la du IJK-oj en ambaŭ landoj de la asocioj (Wiesbaden kaj Wroclaw), tiam ne estintus tiu stranga sento, ke homoj simple ne komprenas kial okazas la evento en tria lando. Mi devas aldoni tion: oni tamen ne tiom surprizu pri organizado en alia lando kaj poste dubu la sukceson. Kial ne surprizu? Kial ne? Ĉar oni supozeble negative komunikis la ŝanĝojn. Kvazaŭ tio estus iu malbona decido.

La GEJ organizantoj ne konas la nunajn HEJ organizantojn, do persona rilato antaŭe ne estis, kaj de GEJ vere ne venis respondoj al la leteroj (pardonu, krom unu “mi ne havos tempon por tio”) Nek PEJ varbis por la evento. Multe por IJK, sed ne por JES. Kvazaŭ tio ne estus ilia tasko. Nek dum sia plej granda evento antaŭe dum Arkones. Ne pli bonis la GEJ flanko. Dum la IJK en Wiesbaden estis nenio pri la JES. Kvankam jam loko, aliĝilo, retpaĝo estis pretaj de monatoj tiam. Kiam tio laste okazis, ke ĉio pretis por varbi? Neniam! Do, videble la asocioj ĝojis ne devi okupiĝi per tiu ĉi tasko. Ĉu ne tio estus la racio, ke se ĉio estas preta kaj bone, tiam oni volonte aliĝas vidante la eblon tiom frue? Prave, se oni ne volas ion, tio videblas. Malgraŭ la daŭra peno kaj forto. Logiko dirus, ke estos multe da homoj. Evidente la kontraŭo estis la rezulto de la gepatraj asocioj. Do, aldone HEJ kavazaŭ daŭre devis defendi sin, ke ĝi ne forŝtelis JES de la du aliaj asocioj. Kia fiaĵo estas tio?! La malmulte da homoj ne estis pro tio, ke la loko estis “malproksime”. 2 horoj de Budapeŝto, 15 minutoj de la tranjstacio ne estas for. Ne estis meze de iu kampo, kien 4 ŝanĝoj post plurhoraj atendoj kun malbona konekto daŭras alveni, kien busoj iras nur 2 foje tage. Tio simple ne estis vero, rigardu la mapon, damne…

Pro la malmultaj homoj mi persone devis fari la plej streĉan negocadon de mia vivo. La ejo pensis, ke ni estos proksimume 60-70 personoj pli kaj volis pagigi nin almenaŭ parte. Do, pro tio, ke ni promesis pli da homoj (ne en la kontrakto!), sed mi devis mensogi rilate al la financoj. Mi diris, ke ni tute deficitas pro la malmulte da homoj kaj mem havas teruran financan staton. Tio ne estis vero. Tamen, ni planis je pli da homoj kaj fine mi ĝojis, ke ni estis malpli. Malpli da homoj, malpli da laboro por mi. Kiom triste, ke mi devis memtrankviligi tiel.

(Mezpenso: AS iam estis planita kiel moviĝanta renkontiĝo inter pluraj landoj, IS neniam. JES mem inter du landoj, sed la tuta afero pri landoj igas min pensi kiom naciemaj tiuj renkontiĝoj estas, kaj kiom gravas kie fakte ili estas, ne nur la etoso, kaj ĝenerale, ke ĝi ja estas Esperanta renkontiĝo… subite naciecoj komencis tre-tre gravi. Kial?)

Mi jam vidis de la komenco, ke organizado estos sufiĉe granda defio, sed mi neniam pensintus, ke homoj, kiujn mi konsideris kiel amikoj mensogos al mi plurfoje. Mia fido perdiĝis plurfoje kaj poste simple ne revenis. Mi ankoraŭ neniam organizis tiel eventon, ke mi diris la unuan tagon: ni nur simple travivu la semajnon, provu kiel eble kun plej malmulte da eraroj kaj fuŝoj okazigi ĝin, kaj poste tiu koŝmaro malaperos de nia vivo. Mi simple ne komprenis kial organizas tiaj homoj, kiuj ne volas okazigi bonan renkontiĝon, kiuj ne volas havi sukcesan, neforgeseblan (en la pozitiva senco) semajnon? De la flanko de HEJ multaj klare diris, ke ne volas partopreni la organizadon, ne havos tempon, ne povos vintre helpi ktp. Kaj malgraŭ tio, mi tamen petis ilian helpon kiam estis jam tro la laboro. Kaj ili helpis. Kaj la prezo de tio estis poste tre alta. De GEJ venis nenia helpo, nenia interesiĝo kiel statas la aferoj. Tiu evento ja estas ankaŭ ilia evento teorie… klare ne. (Klare ne? Vidante kiom ĝoje kaj entuziasme komencis plani la postan, sed atenteme sen la nuna teamo…) De PEJ estis miksita la rilato al tio. Multe pli da helpo kaj organizado estis promesita, sed ne liverita. Mi povas diri, ke se PEJ vere interesiĝas pri sia evento tiam faras pli. Ne kulpigas, ne parolas, ne promesas, sed fakte faras. Mi ne parolas pri individuoj, sed pri la asocio. Por HEJ la JES estis detrua aranĝo. Eĉ monatojn poste ni ne volis eĉ paroli pri Esperanto, aktiveco, io ajn. (Se vi konas la agadon de HEJ iomete, vi eble komprenas, ke tio estas granda ŝoko.)

Nun, en aŭgusto rekomenciĝis io. Mi persone havis grandan kverelon kun mia kunorganizanto dum la pasinta IJS, kaj tio estis unu el la plej doloraj memoroj de mia tuta Esperanto-movadumado. Amara gusto aperas tuj en mia buŝo pensante pri la situacio. Ŝi post la JES decidis ne plu esti prezidanto de HEJ kaj la komenca plena entuziasmo de aprilo simple malaperis pro la streĉa laboro de la JES, kion kaŭzis la mallaboremo (kaj daŭra petado) de la PEJ ĝenerale. Mi scias, ke mi multege kulpas pri la akceptado de kunorganizado, kaj ankaŭ pri tio, ke mi ne bone pritaksis la naivecon de kelkaj HEJ organizantoj. Ni diru tiel, mi estas malpli kara, se oni mensogas al mi (ne estas tuj dolĉa kaj milda poste, bedaŭrante la mensoganton). Aliuloj pli rapide pardonas…

Kiam kelkaj el la PEJ malantaŭ mia dorso volis forigi min el la kunordiganto-pozicio tiam mi sentis, ke mi jam rajtas malferme koleri. Tiom senkuraĝan kaj senvertebran aferon mi ne ofte vidis. Mia naiva kunorganizanto volis tre ĝentile rifuzi transpreni la rolon anstataŭ diri, kiel ili aŭdacas ion tian fari/peti! Poste mi forlasis la teamon. Do bone, faru vi, se vi povas. Vi ja vidos, ke vi ne povas organizi sen mi. Iu ja devas labori en la teamo. Mia foriro el la teamo ankaŭ signifis foriron de pluraj homoj. Kaj poste Lukiz konvinkis alian HEJ-anon, kiu ankoraŭ neniam ĉefis ion ajn, ke transprenu tiom grandan taskon, kiu bezonintus seriozan sperton. Karaj PEJ-anoj kun la plano, ne trovu alian HEJ-anon por la tasko, sed elektu iun el inter vi por fari tion, se vi seriozas! Sed ne, ne, prefere ĵeti la taskon al iu alia, kiu ne estas PEJ-ano. Aŭ eble pripensu, kial vi volis forigi min, kaj vidi vian kulpon, vian parton en via malkomforto. Ĉu la problemo estis, ke mi petis vin tri foje, ke vi laboru, faru la interkonsentitan taskon, kaj kiam vi ne faris mi trovis alian solvon kaj subite vi ofendiĝis? Ho! Nekredeble! Ĉiukaze, la sukceso de la evento ne estis la celo, nur al iu alia fordoni (=ĵeti) la laboron. Tio tamen ŝokis min. Tiel organizi, ke ĝenerale la kunorganizantoj ne volas sukcesan eventon, mi simple ne komprenis tion. Ankoraŭ daŭre ne komprenas tion. Prefere diru, ke vi sincere ne volas ion fari. Ne pretendu, ke gravas por vi, kaj poste vi atendas iun miraklon? Oni tre klare devas diri, ke oni ne volas tion fari. Donu eblecon al aliaj junularaj organizoj organizi iun novjaran semajneton!

Do, mi forlasis la teamon kaj bezonis tempon por spiri, por ke la karaj komplotantoj komprenu, ke la arogenteco estas nefunkcianta afero ĉe mi. Kaj do, ke ili komprenu, ke sen HEJ nenio okazos. Sed la HEJ-anoj ne estis tiom bravaj montri la dorson al la organizado kiel mi. Ili supozeble ektimis. Ili estas pli karaj, bonkoraj naivaj-kredemaj ol mi. Sed ĉefe naivaj. Kvankam tiam ankoraŭ ne estis kontrakto, oni povintus pli-malpli simple lasi PEJ kaj GEJ en sia memfosita truo. Mia posta kunordiganto akceptis la taskon. Ŝi eraris kiam akceptis, sed samtempe mi komprenas kial ŝi faris tion. Sed rilate al tiuj okazaĵoj mi ne pardonos la konfliktojn en la hungara teamo, kiun la nelaboro de kelkaj malaktivuloj de PEJ kaŭzis. La promesoj kaj nefaradoj ktp.

Ne, la teamanoj de HEJ ne estas perfektaj, mi vidis la malrapidan malaktiviĝon kaj lacecon kiun tiu organizado kaŭzis. Fine mi nur volis, ke iu faru ion, ke almenaŭ kelkaj taskoj estu kompletigitaj. Mi daŭre faris la laboron de aliaj homoj, kaj ne okupiĝis pri miaj taskoj… Nur laste, postlaste, anstataŭ festi kristnaskon, anstataŭ pretiĝi por miaj ekzamenoj ĉe la universitato, anstataŭ...

Do la JES pasis… Kia ĝi estis? Do, ĉefe malĝoja. Kutime oni riproĉas al mi, kial dum miaj eventoj la organiza teamo havas daŭran apartan festadon kaj bonhumoron en sia teamo, kvazaŭ iu intima alia subrenkontiĝo okazus en la renkontiĝo. Ĉar kutime organizi estas streĉa, sed ankaŭ ĝoja kaj ni ŝatas esti kune. Jes, tio mankis. Mi bedaŭregis vidi la vizaĝon de unu el la PEJ-aktivuloj kiam li ekkomprenis kiom oni perfidis lin. Pri la aliaj malantaŭaj kvereloj de PEJ kiuj ne rilatis al JES aŭ HEJ, sed tamen havis efikon sur la organizado mi eĉ ne parolis. La situacio estis fia. Kaj mi supozas, ke daŭre estas fia. Mi ne scias kia estis la IJK. Vidante la preparadon de la evento mi povas al vi diri, ke mi ne pensas, ke ĝi estis bonega semajno. Serĉado de duono de la organiza teamo monatojn antaŭ la evento? Mankantaj programoj? Lokoj? Se ĉio estintus de PEJ en la IJK kaj nenio en JES mi povus tion kompreni, sed ne tiel estis. Momente mi ne konsilas al kiu ajn kunlaboron kun ili. Sed eble aferoj rapide ŝanĝiĝis kaj subite ĉio bonas. Tamen mi dubas. Se io fuŝas en Esperantujo jaroj bezonatas rekonstrui ĝin.

Kaj poste? HEJ ne okazigis IJS-on pro la ĉikonado de la slovakaj organizantoj rilate al la UK. Poste ni simple tro lacis pli batali. Kaj apud la JES… Do kiu emis organizi? Unu persono. Unu sola teamano. En Esperantujo ni batalas pasive. Ironie. Mi mem ne plu volas vere aktivi en tiu kampo por iom da tempo. Sufiĉis. Kaj mi jam alvenas al la limo de junulara aĝo. Do mi esperas, ke mi povos ĉion lernitan transdoni al la sekva generacio, kaj ke ili havas la freŝan spriton por daŭrigi. Ili ja bezonos tion.