La rideto

Etikedoj

, , , , , , ,

– Tiun ĉi libron vi nepre devos legi! – krias mia patrino al mi malgraŭ tio, ke mi staras nur kelkajn paŝojn for. Mi ekatentas, ĉar ĝis nun ŝi sufiĉe neinteresite pakadis la librojn. Mi konstatas, ke ŝi ne ofte rekomendas ion ajn el la hejma biblioteko. Nek ŝi aparte legas tiujn librojn, la tavolo de polvo sur ili pli grandiĝas ĉiu jare. Kiam oni havas tiom multe da libroj, kiuj gravas el inter ili? Bretoj kaj bretoj plenplenaj je pluraj vicoj, eĉ pliaj stokitaj sur ili… mi ne aparte emas tuŝi ilin, ĉar mi movas unu kaj la resto falos sur mian kapon.

Sed nun, finfine alvenis mia tempo! Mia dio, mi estas tiom ege ekscitita, ke ni finfine ordigos la loĝejon. Mi atendis tiun momenton de pli ol du jardekoj. Vidu, mia panjo estas neeltenebla, se temas pri ordigado. Ŝi estas tiom sociema, ke preskaŭ neniam estas hejme. Nun, ke ŝi estas emeritulo eĉ malpli hejmas.

– Tiom da eventoj okazas! Kvar samtempe! Kiun mi elektu? Se mi iras al tiu ĉi, mi ankoraŭ povas iri vespere al la alia, kaj malfruiĝante, sed tamen al la tria ankaŭ. Nur por la duono, sed tamen, eblas! Ili estas tiom interesaj, prelegoj, ludo, klubkunveno, teniso. Kial ili okazas ĉiam samtempe? Tiel mi ne povas ĉion partopreni. – Kaj poste la sekva tago same havas tri interesajn paralelajn renkontiĝojn.

Sed nun ŝi devas resti hejme. Kiun ŝi kompreneble ne volas akcepti komence. Ŝi sentas tiel, ke estas kvazaŭ iu persona puno. La registaro ne volas, ke ŝi havu socian vivon. – Ah, mi ne timas la viruson, estas nur vi, kiu panikas! Mi iras al miaj amikoj! Kaj ŝi estas for.

Legi plu

Nur se ili scius

Etikedoj

, ,

Mi rigardas mian grandan ventron kiun mi tre bone povas kaŝi, ĉar en tiuj retaj kunsidoj oni nur vidas la vizaĝon kaj la ŝultrojn de homoj. En mia kazo ĉefe ili vidas mian junan filinon, kiu daŭre kaptas la tabulkomputilon el miaj manoj kaj volas rigardi sin mem sur la ekrano kaj samtempe montri al miaj universitataj amikinoj kion ŝi faras. Estas februaro, kaj ni renkontiĝas rete por pridiskuti kiel ni fartas kaj kio okazis en la pasintaj kelkaj monatoj. Ĝi estas tradicio de jaroj, sed kompreneble en tiuj pandemiaj tempoj kiel ni renkontiĝas tute ŝanĝiĝis.

Legi plu

Ĉu mi rajtas leki vin?

Etikedoj

, ,

Kompreneble se vi ne volas ke mi leku vin tiam nepre diru tion aŭ iel sciigu min. Mi volas certi, ke mi plezurigas vin. Ofte mi pensas pri tio kiel utilas Esperanto en la mondo kaj kial fekmojosas paroli ĝin. Ekzemple mi povas demandi vin tiujn aferojn. Mi ne aparte ŝatas traduki, nek verki, nek legi en Esperanto. Sonas freneze, ĉar mi verkas ankaŭ nun. Sed vi devas kompreni, ke temas pri tio, ke mi simple devas verki. La vortoj ne lasas min trankvile fari miajn aliajn taskojn.

Kiam mi trovis tiun artikolon kun la listo de kiel pli bone amori (kiam mi havos la eblecon…) mi tuj pensis, ke jes, mi volas pli ĝui la sekvan fojon! Kiu ne?! Mi pensas ke nuntempe novaj konoj el la mondo ĉefe atingas min tra miaj oreloj. Mi aŭskultas multege da podkastoj ĉiu tage dum miaj promenoj, provante ne freneziĝi en tiuj tempoj. La podkasto de I Weigh estas elstara. Mi tre volonte farus iun version de ĝi en Esperantujo. GLAT-aj, feminismaj, elstaraj, malfermaj, honestaj, profundaj babiladoj bezonatas por purigi la menson, eligi la timon, honton kaj malamon en kiu ni vivas. La malhelaj anguloj de Esperantujo ankaŭ bezonus iom da polvosuĉado.

Legi plu

10

De monatoj mi ne aperis en mia retejo ĉar la laboro kiun mi faris por LBR: Kreski kun Esperanto simple kaptis ĉiun mian energion kiun mi havis. Mi nur revis pri detale verki pri la progreso, la aliro, la interesaj aferoj kiuj aperis en la intervjuoj, la novaj ideoj kaj demandoj kiujn rezultis la kunpensando kun la intervjuitoj, la surprizoj kaj kortuŝaj momentoj, sed simple mi devis konstati, ke post la verkado de enkondukoj, retleteroj, raportoj… mi ne povis ankaŭ tajpi ĉi tien.

Ĉi nokte mi decidis rigardi kiel fartas miaj blogoj. Mi estas veka, ĉar mi streĉiĝas. Mi bezonas trovi laboron en la sekvaj semajnoj alikaze mi ne povas resti en Portugalio. La serĉado estas aparte malfacila, ĉar ĉiuj miaj valoraj spertoj ligiĝas al Esperanto kaj kutime homoj ne scias kio tio estas. Aŭ mi ne bone aperigas ilin en mia vivresumo? Aŭ oni ne fidas kion signifas organizi Esperanto-renkontiĝojn, havi tre diversajn spertojn kaj okupiĝi pri Esperantaj projektoj kiel Pasporta Servo? Mi ne scias ĉu mi pravas, sed almenaŭ tio estas mia impreso, ke Esperanto ne estas aparte alloga afero. Mi havas multe da sperto, sed ne ordigite-kronologie ĉe bone konataj firmaoj, simple lernante projekto post projekto en la movado de Esperantujo. Do, se vi havas bonan laborproponon por mi, ne hezitu kontakti min. Sed, do nun ne pri tio temas.

Ĉar estas jam post noktomezo, la retpaĝo tuj rememorigis min, ke mi komencis verki pri Esperantujo antaŭ precize dek jaroj. Mi daŭre memoras la frustriĝon kiun mi sentis post partoprenado de malbone organizita semajnfina renkontiĝo kiam mi pensis, damne, mi ne kapablas elteni, ke ni denove parolas pri iu bonega renkontiĝo, kiu fakte estis terura. Mi vere devas ion fari. Ĉu mi verku pri tiuj spertoj? Ĉu tio povas ŝanĝi ion ajn?

Kial ni ĉiam akceptas ĉiujn aĉajn kreaĵojn de Esperantujo? Oni ŝatas kion oni havas, ĉar ni ne havas multe. Ĉu pro tio? Oni volas kuraĝigi ĝis io bona aperas? Tio estas relativa afero kiom ni havas. Mi volis simple rimarki la bonajn aferojn kaj verki pri la malbonaj. Mia stilo tiam ne ekzistis, ĝi estis formiĝanta… kaj mi pensas, ke miaj komencaj artikoloj estis akraj, sed neniam celite malicaj. Estis multe da frustriĝo. Estis multe da volo, ke ni provu fari pli bone, lerni de la eraroj.

Ankaŭ tio ne helpis, ke mi kreskis en etoso de senĉesa kritikado. Mi ripetis kion mi vidis. La reto intertempe certe helpis aldoni projektojn de entuziasmaj Esperanto-parolantoj al la mikso. Nun jam ekzistas pliaj kanaloj, lokoj, eblecoj por montri sian talenton. Se mi havus pli da energio verki la temoj certe ne mankus. Nur ĉar mi ne skribas pri ili, tio ne signifas, ke mi ne rimarkas kion indas rimarki. Eble eĉ kelkaj ĝojas, ke mi ne kritikas ilian laboron. Tio ne surprizus min. Nek tio, se oni ne scias, ke iam mi kritikis kaj nur konas la blogon laŭ la nomo sen ajnaj novaj afiŝaĵoj.

Tamen. Dek jaroj. Ĉu mi nostalgiu? Ĉu mi repensu pri mia laboro? Kion mi faris en la pasintaj dek jaroj? Nun, kiam mia vivo tiom malstabilas… kelkfoje mi pensas ke mi donis tro al Esperanto. Ke mi malŝparis mian tempon al io, kio ne helpas en mia profesia antaŭeniro. Kio estas nevidebla en la mondo, kaj efektive ne gravas. Finance certe neniel videblas mia laboro. Se mi laborintus tiom multe en ajna alia fako…! Amaraj pensoj.

Senpage, pro entuziasmo, helpante, sindonante. Fakte eĉ ne nepre videblas en tiu ĉi blogo, ĉar mi ne verkis diligente ĉi tien, notante ĉiujn miajn paŝojn, sed mi ja aktivis daŭre malgraŭ la multe da korrompiĝoj kiuj okazis en la movado. Kaj mi ne parolas nur pri mia divorco.

Kompreneble la titolo de la blogo estis ŝerco. Sarkasmo. Mia kritikemo ja ekzistis, montriĝis, aperis, kaj daŭre ekzistas, iris nenien. Eble mi iom esprimas ĝin nuntempe aliel. Mi ne scias kiel mi nomus la blogon, se mi komencus verki hodiaŭ. Stela laŭte pensadas pri Esperantujo? Stelaj pensoj? Eble pro la meznokta cerbumado aŭ simple pro tio ke SĈNK sonas tre amuze kaj ĝi daŭre ridigas min… mi ne emas iam ajn ŝanĝi la titolon.

Verdire, ial, profunde en mia koro mi scias, ke indas aktivi. Ke indas krei aferojn en Esperanto. Mi estas denaskulo, do kompreneble mi aliel vidas la situacion kiel multaj de vi, sed io pri Esperanto indas kaj mi scias tion de pli ol tridek jaroj. Io pri la internaciaj rilatoj, la amikecoj, la konoj, la kontaktoj, la scio, kiujn mi havas pro tiu ĉi lingvo… simple indas.

Mi estis 23 jara kiam mi komencis, nun estas 33. Ĉu mi daŭrigos ĝis 43? Kiu scias. Ni vidu en 2031.

Novaj iloj, novaj vojoj

Etikedoj

, , , ,

Mi komencis la podkasto-serion La Bona Renkontiĝo por instrui pri organizado de Esperanto-eventoj ĉar iel mi volis transdoni miajn spertojn en la movado kiujn mi havis. Tiam ankoraŭ pli freŝe, pli bone rememorante detalojn de diversaj taskoj kiuj aperas dum la organizado, p(r)ovis mi krei la epizodojn kaj paroli al kiu ajn volis lerni pri tiu ĉi temo.

Sed la plej bona afero estis povi babiladi en Esperanto por la podkasto. Mi ŝatas intervjui, demandi, ekscii perspektivon de aliaj homoj. Ĉies vivo, kontribuo kaj spertoj povas esti interesaj. Mi tre ŝatis verki la komencajn epizodojn, sed verdire kiam mi finfine povis sidiĝi, pripensi demandojn kaj havi la ŝancon fakte demandi ilin al la homo antaŭ mi estis la plej bona parto de la laboro. Mia unua intervjuo aperis en februaro 2018, kaj mi estis entuziasme intervjuante homojn en la postaj monatoj. Tio bedaŭrinde ne daŭris longe, la intervjuoj kaj la novaj epizodoj abrupte haltis en la somero de 2018.

Legi plu

Lingvoj kaj langoj

Etikedoj

, ,

Esti denaskulo estas tute stranga afero. Daŭre. Kaj mi havas 33 jarojn da sperto. Malgraŭ tio ke aspektas tiel, ke mi ofte aperas en aferoj kiuj prezentas aŭ parolas pri denaskuloj mi ĉiam atenteme pripensas, ĉu mi vere volas la demandojn. Ĉar la demandoj ja ofte samas. Sed mi ne nepre respondas jam same. Aŭ eĉ se mi diras la samon jam havas alian signifon la tuta afero al mi. Ĉar fakte kion signifas esti denaskulo?

En Esperanto estas diferenco inter la du vortoj, en mia alia denaska lingvo – la hungara -, ne estas.

Ne nur praktike, do, kiu parolas al kiu, sed ankaŭ tiel kion signifas emocie, kiel Esperanto fakte ŝanĝas la vivon de infano. Ĉu estas la lingvo? La komunumo? La ideologio? La sinteno de la gepatroj? La aferoj kiujn oni povas fari aŭ faras nur pro Esperanto? Iomete ĉio, ĉu ne? Ju pli maljuna mi estas des pli facilas scii kiel agi kaj kiel respondi en tiuj situacioj. Ĉar la reagoj ofte similas. Kaj jes, ili ofte estas negativaj. “Esperanto ne estas lingvo, vi ne povas esti denaska parolanto de konstruita lingvo, kiom stultaj estas viaj gepatroj, ke ili ruinis vian vivon tiel, kompatinda infano, la lingvo mem estas senutila, neniu parolas tiun mortan lingvon.” Do se oni mense pretas al tiaj reagoj, ĉio estas en ordo. Tamen, domaĝe ke oni iom alkutimiĝas al tiuj atakoj. Almenaŭ mi. Se Esperanto ne estas nur unu el la lingvoj kiun vi parolas eble vi simple ignoras komentojn de konatuloj kiuj mokas vin pri tio kiom strangan hobion vi havas. Sed se granda peco de la konstruado de via propra vivosperto estas Esperanto kun sia absolute unika loko de via infanaĝo tiam estas pli dolora la afero.

Tial estas plezuro kiam oni havas kunlaboron kun homoj kiuj fakte entuziasme volas aŭdi la opinion kaj spertojn de denaskulo, kaj akceptas (aŭ tre naivas?) ke ricevos atakojn, malagrablajn komentojn sub videoj. Kvankam kelkfoje mi sentas tiel, ke se ie ajn oni ne angle parolas aŭ pridiskutas lingvan temon jam venas la plendoj. Ni vivas en stranga mondo…

En la pasinta semajno du aferoj aperis kun mia kontribuo kunlabore kun Wikitongues. Aperis filmeto en kiu mi parolas Esperanton dum 2 minutoj por montri kiel ĝi sonas kiam oni parolas ĝin flue. Je mia nekredeble granda surprizo jam pli ol 40 mil homoj klakis por rigardi ĝin.

Krom la video, kunlaboranto de Wikitongues, Gian Pablo Antonetti verkis artikolon pri Esperanto, parto de ĝi estas kelkaj pecoj de la intervjuo kiun li faris kun mi. Unu el la aferoj pri kiuj ili laboras estas kolekti kaj surbendigi ĉiujn parolitajn lingvojn. La projekto mem estas tre interesa, kaj mi vere kuraĝigas vin surbendigi videon por ili. Ĝis oni ne kontaktis min, mi bedaŭrinde tute ne aŭdis pri ili. Plej verŝajne ĉar mi ne estas lingvemulo en la tradicia senco. Jes, mi parolas pli da lingvoj ol la denaskaj, lernis kelkajn dum la jaroj. Sed mi ne parolas ilin aparte perfekte, kaj ne havas tiun senĉesan soifon por lerni novajn lingvojn aŭ pridiskuti lernometodojn, gramatikon aŭ ajnan komparadon inter lingvoj kion mi vidas kutime ĉe poliglotoj. Mi simple komprenas la rolon de lingvoj, ĉiam strebis lerni kaj uzi la lokan lingvon de la lando kie mi loĝis.

Legi plu

“Neŭtralismo ne estas tiom neŭtrala” – intervjuo kun Xana Paz

Etikedoj

, , , , , , , , , , , ,

Mi partoprenetis la kongreson de SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda) ĉi somere ĉar ĝi estis senpaga, facile alirebla kaj ĉar kara amikino, Xana, tiom vigle rakontas pri esti membro en la organizo, ke mi pensis: do, kial ne?

Post la reta IJK, kiu vere inspiris multajn por partopreni la postajn retajn renkontiĝojn mi ankaŭ decidis, ke kion mi povos sperti rete mi provos. Ĉar la retaj renkontiĝoj permesis al mi enrigardi eventojn kiujn normalkaze – se oni devus vojaĝi – mi simple ne elektus.

Tia malelekto estas SAT-kongreso, fakte ankaŭ SES aŭ la Universala Kongreso en mia kazo. Specife SAT tial, ĉar mi ne sufiĉe bone konas ĝin. Mi aŭdis ĝin menciata nur kiel kontrasto al UEA aŭ en ŝercoj, primokante la membrojn de SAT: “satanoj”.

Do, kiam oni demandis en twitter, ĉu mi faros epizodon pri la SAT-kongreso, mi pensis, ke pli bonus, se mi intervjuus iun kiu estas entuziasma pri la temo, kiu mem aktivas en SAT, ĉar mi ne sukcesis fine tiom multe partopreni en ajna renkontiĝo al kiu mi aliĝis, sed tamen sufiĉe por sperti iom la etoson. Mi ne volis laŭ tio krei epizodon, ke mi nur spertetis la eventon.

Kutime kio interesas min estas kial homoj aktivas en Esperantujo. Kio ajn tio estas. Kio igas ilin dediĉi tempon, kontribui, partopreni, membri en asocio. Kaj ekzakte pro tio mi demandis Xana por respondi al kelkaj demandoj.

Do kio atendas vin en tiu ĉi intervjuo?

Xana estas portugala aktivulo de 20 jaroj. Ni babilados kompreneble pri tio kion ŝi faras en SAT. Kiel tio rilatas al esti neŭtrala. Aŭ al formaleco. Ni parolos pri la loka movado en ŝia urbo, Oporto, Portugalio. Ŝi rakontas kiel interesaj diskutoj dum renkontiĝoj montras la valoron de Esperanto, ĉar vi povas ekhavi informojn kiujn vi ne povas legi en la novaĵoj.

Ankaŭ ni parolos pri tio kial ŝi ne partoprenis Universalan Kongreson en Lisbono, eĉ se ĝi okazis hejme. Kaj kompreneble pri multe pli, do aŭskultu la epizodon.

xanastela_uk

Estis interese aŭdi, ke kiam Xana parolas pri ne aktivi en la movado, ŝi uzas ĝin en la senco de internacie aktivi. Oni ne nepre devas vojaĝi por kontribui kaj fari ion ajn en Esperantujo, kaj la nuna situacio ja tre bone montras tion. Mi tre ĝuis babiladi kun Xana, do mi esperas, ke la intervjuo ankaŭ plaĉos al vi!

Menciitaj homoj, nomoj, asocioj, retejoj kaj filmoj de la intervjuo: Legi plu